T4D

ColaisteChilliain - Cigireacht Ábhair ar an nGearmáinis-Tuairisc

Cigireacht Ábhair ar an nGearmáinis-Tuairisc

 
An Roinn Oideachais agus Eolaíochta
 
Cigireacht Ábhair ar an nGearmáinis
TUAIRISC
 
Coláiste Chilliain
Bóthar Nangor, Cluain Dolcáin, Baile Átha Cliath 22
Uimhir rolla: 70100W
 
Dáta na cigireachta: 26 Márta 2009
 
 
 
 
Tuairisc chigireacht ábhair
Soláthar an ábhair agus tacaíocht na scoile uile
Pleanáil agus ullmhúchán
Teagasc agus foghlaim
Measúnú
Achoimre ar na príomhchinntí agus moltaí
 
 
 
Tuairisc ar Cháilíocht na foghlama agus an teagaisc sa Ghearmáinis
 
Tuairisc chigireacht ábhair
 
Scríobhadh an tuairisc seo tar éis cigireacht ábhair i gColáiste Chillian, a rinneadh mar chuid de mheastóireacht scoile uile. Leagann sé amach tátail na meastóireachta maidir le cáilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Ghearmáinis agus déanann moltaí d’fhorbairt theagasc an ábhair seo sa scoil. Rinneadh an mheastóireacht thar lá amháin inar thug an cigire cuairt ar sheomraí ranga agus inar breathnaíodh an teagasc agus an fhoghlaim. Bhí caidreamh ag an gcigire leis na scoláirí agus leis na múinteoirí, scrúdaíodh obair na scoláirí agus rinneadh plé leis na múinteoirí. D’athbhreithnigh an cigire doiciméid phleanála na scoile agus ullmhúchán scríofa na múinteoirí. Tar éis na cuairte meastóireachta, thug an cigire aiseolas ó bhéal ar thorthaí na meastóireachta don phríomhoide gníomhach, don phríomhoide tánaisteach agus do na múinteoirí ábhair.
 
Soláthar an ábhair agus tacaíocht na scoile uile
 
Tá tacaíocht mhaith scoile uile ar fáil do na nuatheangacha i gColáiste Chilliain. Is cuid den chroíchuraclam iad na nuatheangacha agus déanann gach scoláire sa chéad bhliain staidéar ar an nGearmáinis nó ar an bhFraincis. Go hiondúil déantar na scoláirí a bhíonn ag teacht isteach sa chéad bhliain a dháileadh ar cheann amháin nó ar cheann eile de na teangacha. Má thagann éileamh ar leith ó thuismitheoir nó ó scoláire staidéar a dhéanamh ar cheann ar leith de na teangacha is gnách go gceadaítear a leithéid. Ní bhíonn, áfach, rogha oscailte acu maidir leis an nuatheanga a ndéanfaidh siad staidéar orthu. Cuirtear ábhair roghnacha eile ar fáil i gColáiste Chilliain mar chuid de bhlaischlár sa chéad bhliain. Moltar go leanfaí le hathbhreithniú a dhéanamh ar an mbealach ina ndéantar an Ghearmáinis a ofráil trí scoláirí a dháileadh ar an ábhar. Má bhíonn na hacmhainní ann chuige, moltar go ndéanfaí machnamh ar na nuatheangacha a chur san áireamh ar an roghachlár don chéad bhliain chomh maith leis na hábhair roghnacha eile. Faoi láthair tá dhá rang sa chéad bhliain ag déanamh staidéir ar an nGearmáinis agus rang amháin eile ag déanamh staidéir ar an bhFraincis.
 
Tá soláthar ama maith ar fáil don Ghearmáinis. Sa tsraith shóisearach agus san Idirbhliain bíonn ceithre thréimhse ranga sa tseachtain ag na scoláirí. Cuirtear cúig rang ar fáil do na scoláirí sa tsraith shinsearach. Tá dáileadh na ranganna go maith ar an iomlán seachas sa chéad bhliain. Bíonn an Ghearmáinis faoi dhó ar roinnt laethanta ag an dá rang atá sa chéad bhliain. Ní hé seo an soláthar is fearr agus moltar, chomh fada agus is féidir é, go cuirfí rang Gearmáinise amháin ar fáil ar cheithre lá ar leith.
 
Tá acmhainní an-mhaith ar fáil don Ghearmáinis. Cé nach gcuirtear buiséad oifigiúil ar fáil don ábhar freastalaíonn an bhainistíocht ar iarratais d’acmhainní breise. Áirítear i measc na n-áiseanna seinnteoirí CD/DVD, scannáin, leabhair, dlúthdhioscaí, dioscaí digiteacha agus iriseáin. Is inmholta é go bhfuil áiseanna cianrialtóireachta ar fáil ar na seinteoirí dlúthdhiosca go léir a bhíonn in úsáid sna seomraí ranga. Tá an rochtain ar áiseanna teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide (TFC) go maith. Téann gach scoláire Gearmáinise chuig an ríomhlann go rialta agus foghlaimíonn siad Gearmáinis le cúnamh ón TFC. Tá ardmholadh ag dul don chur chuige seo. Déantar an Ghearmáinis a mhúineadh i mbuansheomraí atá maisithe go maith. Bhí léarscáileanna, póstaeir agus samplaí d’obair na scoláirí ar taispeáint. I seomra amháin bhí eochairfhoclóir na dtéamaí a raibh na scoláirí i mbun staidéir orthu ar taispeáint. Chruthaigh sé seo timpeallacht fhoghlama a bhí go sár-mhaith agus a raibh brí ag baint léi, agus ba shampla é den bharrchleachtas. Bhí clár fógraí, ar a raibh eolas faoi chúrsaí Gearmáinise agus nithe eile a bhain leis an nGearmáinis, lonnaithe go straitéiseach taobh amuigh de cheann de na seomraí ranga.
 
Tá gníomhaíochtaí maithe ar fáil chun tacú le teagasc agus le foghlaim na Gearmáinise. Eagraítear imeachtaí a bhaineann le féilte a cheiliúradh cosúil leis an Nollaig agus an Cháisc. Tugtar scoláirí chun scannáin Ghearmáinise a fheiceáil. Eagraíodh turas scoile go dtí an Ghearmáin i mbliana. Moltar go mór tiomantas na múinteoirí maidir lena leithéid de ghníomhaíochtaí a eagrú. Tá ballraíocht ag Roinn na Gearmáinise i Gesellschaft der Deutschlehrer Irlands (Eagraíocht na Múinteoirí Gearmáinise). Freastalaíonn múinteoirí ar chruinnithe na heagraíochta, d’fhreastail siad ar chúrsaí i dtíortha ina mbíonn an Ghearmáinis mar theanga labhartha, agus tá siad tiomanta don fhorbairt ghairmiúil. Tá a leithéid inmholta.
 
Pleanáil agus ullmhúchán
 
Tá an scoil gníomhach i bpleanáil fhorbartha scoile agus feictear pleanáil na ranna ábhar mar dhlúthchuid den phróiseas pleanála scoile uile. Tá leibhéal an-mhaith comhoibrithe, ar bhonn neamhfhoirmeálta, idir bhaill roinn na Gearmáinise. Níl aon chomhordaitheoir ann don Ghearmáinis, áfach, agus moltar go ndéanfadh an scoil athbhreithniú air seo. Cruthaíonn ról an chomhordaitheora an-deis d’forbairt ghairmiúil gach múinteora. Is féidir leis na múinteoirí an ról a ghlacadh ar a seal ionas go n-éireoidh le gach ball foirne an taithí luachmhar seo a fháil. Luaitear freisin go bhféadfadh an fhoireann uile atá bainteach le teagasc na nuatheangacha oibriú i dteannta a chéile ar mhaithe le barrchleachtas a roinnt ar a chéile.
 
Tionóltar cruinnithe ranna ábhar chun gnéithe a bhaineann le soláthar na Gearmáinise sa scoil a phlé. Déantar formhór den eagrú ar bhonn neamhfhoirmiúil. Moltar go dtionólfaí cruinnithe foirmiúla agus go gclarófaí miontuairiscí ar chruinnithe dá leithéid, mar aon leis na cinntí a déantar agus na gnímh atá le déanamh a chlárú. Toisc go raibh roinnt sár-mhodheolaíochtaí teagaisc le feiceáil le linn na cigireachta moltar go ndéanfaí, le linn na gcruinnithe ranna ábhar, tuairimí a mhalartú ar mhodheolaíochtaí teagaisc a mbíonn ag éirí go maith leo. B’fhiú eolas níos níos mine a sholáthar sna pleananna faoi na modheolaíochtaí seo.
 
Sula ndearnadh an mheastóireacht cuireadh ar fáil plean fadtréimhseach don Ghearmáinis. Sa phlean seo do chur i bhfeidhm na Gearmáinise tá fáil ar na téamaí atá le clúdach i ngach rang- ghrúpa. Moltar go ndéanfaí pleananna a fhorbairt ina mbeidh cur síos ar na sainchuspóirí foghlama do gach bliainghrúpa. Tugtar eolas sa phlean don Ghearmáinis ar an tacaíocht a chuirfear ar fáil do scoláirí le riachtanais speisialta oideachais. Tá ardmholadh ag dul dá leithéid seo. Ionas gur féidir tógáil ar an dea-chleachtas seo, moltar go mbeadh fáil sna pleananna ar eolas breise faoi thorthaí na foghlama idirdhealaithe, faoi mhodheolaíochtaí agus faoin measúnú.
 
Déanann plean na Gearmáinise don Idirbhliain cur síos mar is cuí ar aidhmeanna an chláir agus ar na modheolaíochtaí, na téamaí, na hacmhainní agus na modhanna measúnaithe a bhíonn in úsáid sa chlár. Moltar go ndéanfaí na codanna seo den phlean Gearmáinise a fhorbairt le béim chuí ar na torthaí foghlama atá luaite agus ar na scileanna atá le sealbhú. B’fhiú dul i gcomhairle le roinn 2.3 den bhróisiúr Writing the Transition Year Programme agus an obair seo ar bun. Is féidir an bróisiúr seo a íoslódáil ó láithreán gréasáin na Seirbhíse Tacaíochta Dara Leibhéal ag http://www.slss.ie/. Moltar freisin go ndéanfaí machnamh maidir leis na téamaí a phleanáil ionas go mbeadh siad ag freagairt do ghníomhachtaí ar fhéilire na hIdirbhliana. Mar shampla, d’fhéadfaí staidéar a dhéanamh ar an téama ‘saol na hoibre’ i nGearmáinis nuair a bheadh na scoláirí ag glacadh páirte sa taithí oibre mar chuid de chlár iomlán na hIdirbhliana. Tá an fhorbairt ar ghnéithe den staidéar idirdhisciplíneach mar chuid den chroí-fhealsúnacht ag clár na hIdirbhliana agus b’fhiú dá réir aird a dhíriú air seo. Moltar go ndéanfaí iniúchadh ar ghnéithe na nasc traschuraclaim i bplean na hIdirbhliana don Ghearmáinis.
 
Bhí sár-shamplaí den phleanáil aonair le feiceáil le linn na meastóireachta. Bhí barrchleachtas le feiceáil sna pleananna scríofa a cuireadh ar fáil. Bhí léiriú go follasach sna pleananna ar na modheolaíochtaí gníomhacha teagaisc a bheadh in úsáid. Sna pleananna ceachta seo bhí fáil ar straitéisí cúramacha den scoth chun na cuspóirí foghlama a dhaingniú. Bhí réamhobair sár-mhaith déanta maidir le bileoga ar ardchaighdeán agus acmhainní eile a ullmhú. Tá ardmholadh ag dul do chaighdeán na pleanála gearrthréimhsigh.
 
Teagasc agus foghlaim
 
Bhí caighdeáin an teagaisc agus na foghlama i bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh ar fheabhas. Baineadh úsaid as roinnt modheolaíochtaí sár-éifeachtacha lena dheimhniú go raibh an fhoghlaim ag tarlú. Bhí na scileanna insealbhaithe teanga comhtháite go maith i bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh. Iarradh ar scoláirí tascanna éagsúla a dhéanamh a bhain le téama ar leith ina raibh labhairt, léitheoireacht, scríbhneoireacht agus éisteacht. Chruthaigh sé seo roinnt deiseanna do mhic léinn dul siar ar an bhfoclóir ar bhealaí éagsúla agus chuidigh sé seo dá réir leis na cuspóirí foghlama a athdhaingniú.
 
Bhí úsáid na sprioctheanga ar fheabhas i bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh. Ba mhór an t-iontas leibhéal tuisceana na Gearmáinise, gan dul i dtuilleamaí an aistriúcháin, i ranganna sa tsraith shóisearach, agus scoláirí nach raibh ach sa chéad bhliain d’fhoghlaim na teanga ina measc. Bhí tuiscint ag gach scoláire ar nach mór gach idirghníomhaíocht ranga agus ar theagasc an ranga. Is leiriú follasach a leithéid ar an sprioctheanga a bheith in úsáid go leanúnach sna ranganna seo agus tá ardmholadh ag dul dá leithéid. Baineadh úsáid as roinnt aistriúcháin ar cheisteanna áfach, i rang a breathnaíodh sa tsraith shinsearach, chun tuiscint na scoláirí a éascú. B’fhearr níos lú aistriúcháin a úsáid agus tuiscint ar an sprioctheanga a éileamh ó na scoláirí. San idirghníomhaíocht leis an gcigire bhí, in amanna, leibhéal tuisceana na scoláirí agus a gcumas freagartha ar fheabhas. I gcásanna eile, ní raibh an cumas céanna ag scoláirí ceisteanna a cuireadh sa sprioctheanga a thuiscint. Ar mhaithe le cumas labhartha na scoláirí sa sprioctheanga a fheabhsú moltar go mbunófaí cleachtas ar ranganna a thosú le ceisteanna coitianta ginearálta i nGearmáinis agus go ndéanfaí é seo a leathnú go ceachtanna nach bhfuil sé ag tarlú iontu faoi láthair.
 
Bhí ábhar an cheachta téama-bhunaithe i gcónaí. Tá an cleachtas an-mhaith seo inmholta. I gceacht amháin a breathnaíodh, scannán a bhí mar bhunús le hábhar an cheachta. Tá sé seo go maith mar cruthaíonn sé deis do scoláirí teacht ar an teanga agus ar an gcultúr trí mheán spéisiúil. Nuair a bhíonn scannáin in úsáid i gceachtanna moltar go mbeadh na scoláirí i gcónaí suite mar is cóir agus go mbeadh na hábhair réamh-ullmhaithe ionas gur féidir na scoláirí a choimeád dírithe ar na sainspriocanna foghlama. Ba chóir tascanna a thabhairt a dheimhníonn go n-éilítear ó na scoláirí foclóir agus nathanna faoin scannán a scríobh agus a léamh, ionas go gcinnteofar go dtarlaíonn daingniú ar an bhfoghlaim.
 
Bhí an úsáid a baineadh as obair thionscnaimh i gceacht a breathnaíodh sa tsraith shóisearach ar fheabhas. Bhí na scoláirí ag obair i ngrúpaí ar bhiachlár dá rogha féin a dhearadh dá gcaifé féin. Thug sé seo deis do scoláirí obair i dteannta a chéile ar bhealach cruthaitheach. Le linn na gníomhaíochta seo bhain scoláirí úsáid as foclóirí a chuir ar a gcumas tabhairt faoin fhoghlaim féinriartha. Is cleachtas an-mhaith a leithéid. Ag deireadh na gníomhaíochta chuir scoláirí na biachláir a bhí acu isteach i leabhair ghearrthóg mar aon le hábhair eile a chruthaigh siad nuair a bhí téamaí eile críochnaithe acu. Chruthaigh sé seo taifead iontach d’obair na scoláirí. Rinne a leithéid d’obair thionscadail saibhriú ar an bpróiseas foghlama agus tá ardmholadh ag dul dá leithéid.
 
Bhí leanúnachas an-mhaith ó cheacht go ceacht. Tá a leithéid de chur chuige riachtanach chun an fhoghlaim a dhaingniú. Thosaigh a lán ceachtanna le súil siar ar a raibh foghlamtha sa cheacht roimhe sin. I gceacht amháin tugadh teidí isteach sa rang chun athdhéanamh a dhéanamh ar na baill bheatha sa Ghearmáinis. Thaitin sé seo go mór leis na scoláirí. Bíonn nuálaíocht ag baint le teicnicí dá leithéid agus tá siad inmholta.
 
Bhí an t-atmasféar i bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh go han-mhaith. Ba léir in alán de na ceachtanna go raibh na scoláirí ag baint taitnimh as an nGearmáinis. Bhí an caidreamh idir na scoláirí agus an múinteoir go han-mhaith. Bhí na hidirghníomhaíochtaí sa seomra ranga an-dearfach.
 
Measúnú
 
Déantar measúnú foirmeálta gach sé seachtainí i ngach ábhar sa scoil. Sa Ghearmáinis déantar scoláirí a mheas go rialta sna scileanna uile. Is maith agus is inmholta a leithéid de chleachtas. San Idirbhliain tugtar creidiúintí do scoláirí, agus bíonn obair thionscadail na scoláirí mar chuid den mheasúnú freisin. Bítear i dteagmháil go rialta le tuismitheoirí chun iad a chur ar an eolas maidir le dul chun cinn na scoláirí. Cuirtear tuairiscí chuig tuismitheoirí agus reáchtáiltear cruinniú idir na tuismitheoirí agus na múinteoirí do gach bliainghrúpa.
 
Baineadh úsáid as raon de mhodhanna measúnaithe le linn na breathnóireachta ar cheachtanna. Tugadh suntas don úsáid mhaith a baineadh as an gceistiúchán i ngach ceacht. Chuidigh sé seo scoláirí a dhíriú ar an tasc agus chuir sé eolas ar fáil do mhúinteoirí maidir lena ndul chun cinn. Tugadh obair bhaile i dtromlach na ranganna. Bhí an obair bhaile ag teacht le riachtanais na scoláirí agus rinne sí diangniú ar an bhfoghlaim sa rang. Tá a leithéid le moladh. Rinneadh an obair bhaile a lorg freisin i dtromlach na ranganna. Bhí barrchleachtas le feiceáil nuair a bhí múinteoirí ag gluaiseacht timpeall agus ag déanamh monatóireachta ar an obair bhaile. Chun a dheimhniú gur tharla an fhoghlaim leanadh ansin le míniúcháin ar na hearráidí comónta ar an gclár bán. Moltar go ndéanfaí an cleachtas seo a leathnú chuig gach ceacht. San Idirbhliain níor lorgaíodh aon obair bhaile ag tús an cheachta agus níor tugadh aon obair ag deireadh an cheachta. Ní dhéanann scoláirí na hIdirbhliana obair bhaile a chlárú. Moltar go ndéanfaí athbhreithniú air seo. Moltar go láidir go ndéanfaí obair bhaile a thabhairt go rialta do scoláirí Gearmáinise na hIdirbhliana.
 
Breathnaíodh ar shampla de chóipleabhair na scoláirí le linn na meastóireachta. Bhí aiseolas suntasach le fáil i gcásanna áirithe, ach ní i gcónaí, ag scoláirí ar na hearráidí a bhí déanta acu. Rinneadh tagairtí dearfacha a bhreacadh síos freisin. Bíonn éifeacht ag baint lena leithéid de chleachtas. Sa tsraith shinsearach, bhain mí-eagar suntasach leis an obair i roinnt de na cóipleabhair. Moltar go gcuideofaí le scoláirí scileanna in eagrú a gcuid oibre a fhorbairt. Beidh buntáistí fadtréimhseacha ag baint lena leithéid agus cuideoidh sé le scoláirí foghlaim ar bhealach níos éifeachtaí.
 
Tugadh leabhar saothair do scoláirí na hIdirbhliana le húsáid i gcaitheamh na bliana. Bíonn éifeacht ag baint leis seo chun cuidiú le scoláirí ord maith a choimeád ar a gcuid oibre. Tugadh faoi deara, áfach, gur beag ar éigean na tascanna éifeachtacha a tugadh do na scoláirí i gcaitheamh na bliana. Moltar, ar mhaithe le scil na scríbhneoireachta a fhorbairt, go dtabharfaí alt gearr do na scoláirí le scríobh i nGearmáinis a bheadh bunaithe ar na téamaí a bheadh á gclúdach sa rang. Ba chóir monatóireacht a dhéanamh ar an obair seo agus ba chóir aiseolas a thabhairt do scoláirí maidir leis an mbealach ina bhféadfadh siad feabhsú. Ba chóir a iarradh ar scoláirí sna bliainghrúpaí uile dul siar ar na hearráidí a bhíonn déanta acu. Cinnteodh a leithéid go mbeidh foghlaim ag tarlú.
 
Moltar go mbainfí leas as na pronsabail a bhaineann leis an Measúnú chun Foghlama (McF) de réir mar atá sna moltaí thuasluaite. Tá eolas breise ar fáil faoi seo ó láithreán gréasáin na Comhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta ag http://www.ncca.ie/
 
Achoimre ar na príomhchinntí agus moltaí
Is iad seo a leanas na príomhbhuanna a aithníodh sa mheastóireacht:
 
Tá tacaíocht mhaith scoile uile ar fáil don Ghearmáinis i gColáiste Chilliain.
Tá áiseanna an-mhaith ar fáil don Ghearmáinis. Téann gach scoláire Gearmáinise go dtí an ríomhlann go rialta agus foghlaimíonn siad Gearmáinis le cúnamh TFC. Múintear an Ghearmáinis i mbuansheomraí a bhí maisithe go maith le léarscáileanna, póstaeir agus taispeántais d’obair na scoláirí.
Cuirtear gníomhaíochtaí maithe ar fáil chun tacú le teagasc agus le foghlaim na Gearmáinise.
Bhí fáil le linn na cigireachta ar shamplaí de shárphleanáil gearrthréimhseach.
I bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh bhí cáilíocht an teagaisc agus na foghlama agus úsáid na sprioctheanga go sár-mhaith.
Bhí an úsáid a baineadh as obair thionscadail sa tsraith shóisearach ar fheabhas.
Bhí an t-atmaisféar i bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh go han-mhaith. Ba léir in a lán ceachtanna go raibh na scoláirí ag baint taitnimh as an nGearmáinis a fhoghlaim. Bhí an caidreamh idir na scoláirí agus na múinteoirí go han-mhaith.
 
 
Déantar na mórmholtaí seo a leanas ar mhaithe le cur leis na buanna seo agus le réimsí forbartha a aithint: 
 
Moltar go gcuirfí níos mó sonraí faoi na sár-mhodheolaíochtaí teagaisc a breathnaíodh le linn na cigireachta ar fáil sna pleananna. D’fhéadfadh sé a bheith úsáideadh le linn cruinnithe ranna ábhair plé a dhéanamh ar na modheolaíochtaí agus ar an mbarrchleachtas.
Moltar go ndéanfaí plean ábhair na roinne Gearmáinise a fhorbairt chun na sainchuspóirí foghlama a bhíonn i gceist do gach bliainghrúpa a chur san áireamh.
Moltar, nuair a bhíonn scannán in úsáid i gceachtanna, go mbeadh na scoláirí ag suí mar is cóir agus go mbeadh na hacmhainní ullmhaithe roimh ré ionas go bhféadfaí na scoláirí a choimeád dírithe ar na sainchuspóirí foghlama.
Moltar go dtabharfaí obair bhaile Gearmáinise do scoláirí i ngach bliainghrúpa. Ba chóir monatóireachta a dhéanamh ar an obair bhaile seo agus ba chóir a iarraidh ar na scoláirí obair a dhéanamh ar na hearráidí a bhíonn déanta acu. Ba chóir na prionsabail don Mheasúnú chun Foghlama a chur i bhfeidhm.
 
Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis na múinteoirí Gearmáinise, leis an bpríomhoide gníomhach agus leis an bpríomhoide tánaisteach ag deireadh na meastóireachta mar ar cuireadh i láthair agus ar pléadh na dréacht-chinntí agus moltaí.
 
 
 
 
Foilsithe, Márta 2010
Coláiste Chilliain, Bóthar Nangor,
Cluain Dolcáin, Baile Átha Cliath 22
+353 (0)1 457 4888
+353 (0)1 459 3741
Cóipcheart © 2017 Coláiste Chilliain. Gach ceart ar cosaint.